Diz kireçlenmesi, tıbbi adıyla osteoartrit, diz eklemindeki kıkırdağın zamanla aşınması ve bozulması sonucu ortaya çıkan dejeneratif bir eklem hastalığıdır. Eklem kıkırdağı, kemiklerin birbirine sürtünmeden hareket etmesini sağlar. Kıkırdağın incelmesi veya tamamen kaybolması durumunda kemikler temas eder ve bu durum dizde ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığına neden olur.

Diz kireçlenmesinin temel nedenleri arasında yaşlanma, fazla kilo, eklem yaralanmaları, genetik yatkınlık ve tekrarlayan eklem stresi bulunur. Yaş ilerledikçe kıkırdak doğal olarak yıpranır. Aşırı kilo, diz eklemine ekstra yük bindirerek süreci hızlandırır. Spor yaralanmaları veya travmalar da diz eklemini zayıflatabilir. Bazı bireylerde genetik faktörler, osteoartrit gelişimini daha olası hâle getirir.

Diz kireçlenmesinin belirtileri arasında dizde ağrı, sertlik, şişlik, eklemde takılma veya çıtırtı hissi ve hareket kısıtlılığı yer alır. Ağrı genellikle hareketle artar ve istirahatle azalır; ileri evrelerde dinlenme sırasında bile devam edebilir.

Diz kireçlenmesi, fizik muayene, hastanın öyküsü ve röntgen gibi görüntüleme yöntemleri ile teşhis edilir. Röntgen görüntüleri, eklem boşluğunda daralma, osteofit oluşumu ve kıkırdak kaybını göstererek tanıyı destekler.

Tedavi yöntemleri hastalığın şiddetine göre belirlenir. Yaşam tarzı değişiklikleri arasında kilo kontrolü, düşük etkili egzersizler ve diz eklemini zorlayıcı aktivitelerden kaçınmak yer alır. İlaç tedavisi, ağrı ve iltihabı azaltmaya yöneliktir. Ortopedik rehabilitasyon, kasları güçlendirerek eklemin desteklenmesine ve hareket kabiliyetinin artırılmasına yardımcı olur. İleri seviyedeki vakalarda diz protezi ameliyatı gibi cerrahi tedaviler uygulanabilir.

Erken teşhis edilen diz kireçlenmesi, doğru tedavi yaklaşımları ile kontrol altına alınabilir ve hastanın yaşam kalitesi önemli ölçüde artırılabilir. Diz ağrısı ve diğer belirtiler ortaya çıktığında bir uzmana başvurmak büyük önem taşır.